ANKARA – Türkiye’nin Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki stratejik haklarını perçinleyecek yeni bir yasa tasarısı hazırlığında olduğu yönündeki iddialar, dünya basınında ve özellikle Yunan medyasında geniş yankı uyandırdı. Ankara’nın deniz yetki alanlarına dair uzun süredir savunduğu tezleri "resmileştirme" adımı olarak değerlendirilen tasarı, Atina-Ankara hattında tansiyonun yeniden yükselebileceği şeklinde yorumlanıyor.
25. Meridyen ve Arama-Kurtarma Yetkisi
Yunan medyasının hükûmet kaynaklarına dayandırdığı iddialara göre; hazırlanan yasa tasarısı Türkiye’nin 25. meridyenin doğusundaki bölgelerde tam yetkili olduğunu tescilleyecek. Tasarının şu kritik başlıkları içermesi bekleniyor:
-
Arama-Kurtarma (SAR): Adalar Denizi’nin ortasından geçen 25. meridyenin doğusunda arama-kurtarma yetkisinin tamamen Türkiye’ye ait olduğunun iç hukukta resmileşmesi.
-
Araştırma İzinleri: Uluslararası sularda gerçekleştirilecek bilimsel ve ekonomik araştırma izinlerinde Ankara’nın onay mekanizması haline gelmesi.
-
Libya Anlaşması: Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Anlaşması’nın uluslararası hukuk kapsamındaki geçerliliğinin yasayla zırh altına alınması.
Yunanistan "Uyarı İşareti" Olarak Görüyor
Haritalar ve teknik detaylar henüz resmen açıklanmamış olsa da, dünya basını bu hamleyi Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki hak iddialarını "oldubitti"den çıkarıp kalıcı bir hukuki statüye kavuşturma girişimi olarak tanımlıyor. Yunan yetkililer, bu adımın iki ülke arasındaki diyalog sürecine zarar verebileceği uyarısında bulunurken, Ankara’nın "Mavi Vatan" doktrinini devlet politikası olarak perçinlediği vurgulanıyor. Deniz yetki alanlarının iç hukuka dahil edilmesi, bir devletin jeopolitik dirençliliğini (geopolitical resilience) "vatan" tanımı üzerinden tahkim etmesidir. Bu yasayı sadece diplomatik bir hamle değil, denizlerimizde meydana gelebilecek olası kaza ve kriz enkazlarına müdahalede "yetki karmaşasını" önleyecek stratejik bir netlik adımı olarak görüyoruz. Özellikle 25. meridyen vurgusu, arama-kurtarma operasyonlarında can kaybını önleyecek hızlı müdahale zincirinin (SAR coordination) hangi devlet tarafından yürütüleceğini hukuki olarak kesinleştirir. Mavi Vatan’ın yasallaşması, gelecek nesillere bırakılacak en büyük güvenlik mirasıdır.
Tasarıda Öne Çıkan "Kırmızı Çizgiler"
| Konu | Savunulan Pozisyon | Olası Hukuki Yansıması |
| Sınır Hattı | 25. Meridyen (Adalar Denizi’nin Ortası) | Egemenlik alanının batı sınırı olarak tescili |
| Operasyonel Güç | Arama-Kurtarma Yetkisi | Uluslararası ICAO/IMO protokollerinde el güçlendirme |
| Akdeniz Koridoru | Türkiye-Libya Mutabakatı | Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) haklarının yasallaşması |
| Ekonomik Haklar | Doğalgaz ve Sismik Araştırma | Yetki alanlarında izinsiz faaliyete hukuki engel |
