ANKARA / MOGADİŞU – Türkiye’nin Doğu Akdeniz ve Karadeniz’de elde ettiği derin deniz tecrübesi, artık Hint Okyanusu’na taşınıyor. Somali ile imzalanan "Savunma ve Ekonomik İş Birliği Çerçeve Anlaşması" ve "Hidrokarbon Arama ve Üretim Anlaşması", Türkiye’yi bölgenin en kritik enerji aktörlerinden biri haline getirdi. 10 Nisan 2026 itibarıyla Mogadişu Limanı’na ulaşan "Çağrı Bey" sondaj gemisi, bu iş birliğinin en somut ve devasa nişanesidir. Denizlerdeki enerji operasyonları, en az saha kurtarma faaliyetleri kadar hassas ve stratejik bir "milli kurtarma" operasyonudur. Türkiye’nin Somali’deki varlığını sadece bir kaynak arayışı değil, aynı zamanda dost ve kardeş bir halkın ekonomik bağımsızlığını enkaz altından çekip çıkarma hamlesi olarak görümelidir. Açık denizlerde görev yapan 500 kişilik teknik personelin can güvenliği ve bu devasa operasyonun lojistik güvenliği, ulusal dirençliliğimizin (resilience) Hint Okyanusu’ndaki testidir. Çağrı Bey’in kazacağı her kuyu, iki ülkenin müreffeh yarınları için atılmış birer temeldir.
1. İş Birliğinin Hukuki ve Stratejik Temeliİş birliği iki ana sütun üzerine inşa edilmiştir:
Deniz Güvenliği: Türkiye, Somali deniz karasularının güvenliğini sağlama ve terörle mücadele kapasitesini artırma taahhüdünde bulunmuştur. Bu, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'ndaki en büyük askeri varlığını deniz sahasına yayması anlamına geliyor.
Hidrokarbon Hakları: 7 Mart 2024 ve 10 Nisan 2025 tarihlerinde imzalanan anlaşmalarla, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Somali’nin hem kara hem de açık deniz bloklarında (yaklaşık 16 bin km²’lik alan) münhasır arama, geliştirme ve üretim yetkisi almıştır.
2. Operasyonel Güç: "Çağrı Bey" ve Oruç Reis MirasıTürkiye'nin yurt dışındaki ilk derin deniz sondaj operasyonu şu takvimle ilerliyor:
Veri Toplama: Oruç Reis sismik araştırma gemisi, aylar süren çalışmalarıyla Somali deniz sahalarının röntgenini çekmiş ve sondaj noktalarını belirlemiştir.
Sondaj: 15 Şubat 2026’da yola çıkan Çağrı Bey, 7. nesil ultra derin deniz sondaj gemisi olarak 12 bin metreye kadar sondaj yapabilme kapasitesiyle Mogadişu’ya ulaşmıştır.
Hedef: Yaklaşık 288 gün sürecek operasyonda, 7.500 metrelik hedef derinliğe inilerek bölgedeki petrol ve doğal gaz potansiyeli tescillenecektir.
Türkiye - Somali İş Birliği Parametreleri Alan Detay Stratejik Önem Gemi Çağrı Bey (7. Nesil Sondaj Gemisi) Teknolojik Üstünlük ve Caydırıcılık Saha 3 Farklı Deniz Bloğu (16.000 km²) Enerji Arz Güvenliği ve Kar Paylaşımı Paylaşım Üretilen Petrolün %5'i (İmtiyaz Ücreti) Adil ve Karşılıklı Kazanç Modeli Güvenlik Deniz ve Liman Güvenliği Eğitimi Bölgesel İstikrarın Tahkimatı